Het coronavirus (Covid-19) breidt zich razensnel uit. Door de maatregelen tegen corona moeten we allemaal wat origineler uit de hoek komen om ons staande te houden en zullen we -noodgedwongen – de komende weken meer tijd dan ooit met onze partners doorbrengen.

Samenlevende partners hebben een impliciete overeenkomst (soort contract) met daarin een aantal regels en afspraken. Door de veranderde omstandigheden dient dit ‘contract’ nu herbekeken te worden en is het waardevol om nieuwe afspraken te maken. Alleen zijn we het niet gewoon om hierover met elkaar in communicatie te gaan en te onderhandelen. We hopen dat de gewijzigde situatie spontaan zijn nieuwe vorm zal aannemen en jammer genoeg is dat eerder uitzondering dan regel.

Tips ter bevordering van de communicatie:
  • Zorg dat de start van uw gesprek goed is.
  • Leer om herstelpogingen te doen als het fout gaat en deze te beantwoorden.
  • Kalmeer jezelf en je partner.
  • Sluit compromissen.
  • Sta tolerant tegenover elkaars fouten.

Uit wetenschappelijke observaties blijkt, dat met een nauwkeurigheid van 90% valt te voorspellen welke koppels struikelen. Prof. Dr. John Gottman – grondlegger van Marriage Clinic – onderzocht hoe koppels omgaan met conflicten. Hij ontdekte 4 dodelijke communicatiestijlen (door hem de 4 ruiters genoemd) die dit voorspellen.

Gottman spreekt over 2 soorten conflicten namelijk de oplosbare conflicten (30% van de problemen) en de permanente conflicten (70%). Deze laatste vragen een andere aanpak. Bij een valse start van de communicatie komt de cyclus van de 4 ruiters op gang, met als gevolg daarvan emotionele verwijdering en eenzaamheid. 

De vier ruiters (communicatiestijlen) kenmerken relatie-ondermijnende conflicten:

  • het gaat over kritiek geven (actieve pool gericht naar de ander)
  • Verdediging (actieve pool gericht op beschermen van zichzelf)
  • Minachting of negeren (passieve pool gericht op de ander)
  • Optrekken van een muur (passieve pool gericht op beschermen van zichzelf)
Hoe ombuigen naar een constructieve aanpak?

1. Stop ‘KRITIEK’ door je klacht te uiten zonder verwijt 

  • Waarom? Je hebt altijd wel wat te klagen over de persoon met wie je samenleeft, maar bij kritiek zeg je naast je klacht tevens iets negatiefs over het karakter van je partner.
  • Hoe anders? Bij een klacht gaat het enkel over de specifieke kwestie waarbij je partner in de fout ging. Begin je uitspraken met ‘ik’ in plaats van ‘jij’. Beschrijf wat er is, oordeel niet. Zeg wat je voelt ! Vraag naar wat je nodig hebt ! Wees duidelijk, beleefd, laat je waardering blijken als je partner het beter doet.

2. Stop ‘VERDEDIGING’ door verantwoordelijkheid te nemen

  • Waarom? Door in de verdediging te gaan bereik je net het omgekeerde. In feite zeg je dat de partner schuld heeft. Dit veroorzaakt een escalerend effect.
  • Hoe anders? Geef jouw partner het gevoel dat je rekening met haar houdt, haar respecteert, van haar houdt en haar invloed accepteert.

3. Stop met ‘MINACHTING’ door waardering en appreciatie

  • Waarom? Schelden, met de ogen rollen, non-verbale minachting, hatelijk worden, valse grappen zijn allemaal tekenen van je AFKEER van je partner. Idem voor strijdlust, dit is een agressieve vorm van boosheid.
  • Hoe anders? Heb genegenheid en bewondering voor elkaar. Laat dat blijken. In een goede relatie heb je 5 x positieve uitlatingen tegenover 1 negatieve naar elkaar toe. Blaas het ‘vuur’ nieuw leven in.

4. Stop ‘DE MUUR’ en kalmeer jezelf en jouw partner

  • Waarom? Na kritiek, verdediging, minachting wordt het teveel. Eén (of beide) partners haakt af, kruipt weg achter een ‘muur’. Anders ‘verzuipt’ hij (zij).
  • Hoe anders? Kalmeer jezelf ! Meet je polsslag. Vraag eventueel een time-out en keer na 20 minuten gekalmeerd terug. Spreek op voorhand af, hoe de andere jouw kan kalmeren, en andersom.

Meer weten over de vier ruiters? In onderstaande link vind je een filmpje van Gottman waarin deze vier ruiters toegelicht worden.

Lukt het niet alleen? Neem contact met de therapeuten van PTC Gent, in Corona tijden ook online beschikbaar.

We organiseren een jaaropleiding partnerrelatietherapie voor professionelen waarin de theorie van Gottman uitgebreid aan bod komen. Meer informatie hierover vind je op https://ptcgent.be/activiteiten/jaaropleiding-partnerrelatietherapie/

Veronique Bundervoet , psycholoog, systeemtherapeut, relatietherapeut en opleider Jaaropleiding Partnerrelatietherapie